Phạm Duy về Huế với Trường ca Hàn Mặc Tử
Phạm Duy về Huế với Trường ca Hàn Mặc Tử
Tại Học viện Âm nhạc Huế, tối 25-5, nhạc sĩ Phạm Duy có buổi giới thiệu Trường ca Hàn Mặc Tử, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của thi sĩ tài hoa bạc phận. Chương trình do Liêp hiệp các Hội VHNT, Học viện Âm nhạc Huế và Nhóm Những người bạn Cố đô Huế tổ chức. Cùng về Huế với nhạc sĩ Phạm Duy có GS-TS Trần Văn Khê, với tư cách là người bạn, đồng thời là người giới thiệu “con đường âm nhạc Phạm Duy”. Đó là tâm tình của một người nghiên cứu âm nhạc dân tộc trước sự thành công của một người bạn ở lĩnh vực tân nhạc.
Biết là khen “phò mã tốt áo” nên GS-TS Trần Văn Khê chỉ tập trung nhấn mạnh đóng góp của Phạm Duy trong “vận hành” giai điệu dân ca, để làm nên đặc thù dân ca Việt Nam; “chuyển hệ” dân ca để làm giàu tính dân tộc và vươn tới tính nhân loại trong âm nhạc. Trường hợp Trường ca Hàn Mặc Tử của Phạm Duy là một sáng tạo của sự kết hợp giữa nhạc hiện đại và nhạc dân tộc, đặc biệt là tiếng sáo mèo, mà Phạm Duy cho rằng nó có khả năng diển tả những nỗi u uẩn, sự bí hiểm trong thơ Hàn Mặc Tử.
Theo nhạc sĩ Phạm Duy, người ta có nhiều ngã đường để dựng lên tâm hồn của Hàn Mặc Tử, nhưng thường thấy là những ngã đường quanh co. Phạm Duy diễn giải hành trình nghệ thuật của Hàn Mặc Tử bằng âm thanh. Lời thơ gợi cảm hứng cho âm nhạc. Âm nhạc làm cho thơ bay bổng, thiêng liêng, làm cho người ta hiểu thêm và thêm yêu thơ Hàn Mặc Tử.
Trường ca Hàn Mặc Tử gồm ba phần: Tình quê, trăng sao và lời yêu thương. Tình quê là hạnh phúc êm đềm của Hàn Mặc Tử ở quảng thời gian chưa lâm bệnh. Trăng sao ở vào giai đoạn sâu lắng, mạnh mẽ của tuổi thanh xuân. Yêu thương là sự hoá giải, đi tìm điểm tựa ở tôn giáo, để những người đang “chới với” giữa trần gian có thể làm chỗ dựa. Âm nhạc Phạm Duy diễn tả được những trăn trở, dằn vặt của Hàn Mặc Tử. Nhiều người cho rằng Hàn Mặc Tử nương náu tâm hồn trong tôn giáo. Trong Trường ca của Phạm Duy có tiếng chuông nhà thờ làm ấm áp nỗi cô đơn của người nghệ sĩ, có Đức mẹ Maria giúp Hàn Mặc Tử chịu đựng được những đau đớn về thể xác.
GS-TS Trần Văn Khê cho rằng Trường ca Hàn Mặc Tử nghe như tình người, tình đời; có sự đau đớn và tìm sự giải thoát. Nhìn rộng ra, trong cuộc sống cần phải hoá giải hận thù để đi tới cái gì thiêng liêng, giúp con người tìm được sự an nhiên, tự tại.
Chương trình giới thiệu Trường ca Hàn Mặc Tử được tiếp tục tại Bảo tàng Lịch sử ViệtNam – Hà Nội, vào chiều 27-5. Bộ trưởng Bộ VHTT-DL Hoàng Tuấn Anh, nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Phú Bình, nhạc sĩ Phạm Tuyên và đông đảo thân hữu của nhạc sĩ Phạm Duy đã đến dự.
Thanh Tùng
Ảnh:
Nhạc sĩ Phạm Duy giới thiệu Trường ca Hàn Mặc Tử
